Doctoraalscriptie (1996)
K.U. Nijmegen


Subcategorisatie
Een onderzoek naar SUBCATEGORISATIE en de verwerking ervan in een NLP-systeem.

Simon van Dreumel

RTS-werkwoorden

Raising-werkwoorden zoals schijnen en blijken moeten we als zelfstandige werkwoorden beschouwen. Ze subcategoriseren voor een intern argument met de rol van Object. Dit interne argument is gemarkeerd met [+/–FIN]. In geval van [+FIN] wordt gekozen voor een CP-complement (dat-zin). De thetaloze subjectpositie wordt dan gevuld met de dummy-NP het. In geval van [–FIN] wordt een IP-complement geselecteerd en treedt Raising-To-Subject (RTS) op, waar het subject van de ingebedde zin wordt verheven tot het subject van de matrix-zin. Bij RTS-werkwoorden waar RTS optioneel is, zijn dus twee structuren mogelijk:

het schijnt/blijkt [dat hij haar ziet]
hiji schijnt/blijkt [ti haar te zien]

We zien in de b-zin van \hetvb dat het subject hij uit de ingebedde zin (zie a-zin) is geraised naar de subjectpositie van de matrix-zin. Het verheven subject staat dan op het zinsniveau waar ook het RTS-werkwoord zelf staat. Een RTS-werkwoord blijkt geen theta-rol aan het externe argument uit te delen. Dit is te zien aan de dummy-NP het in de a-zin van \hetvb. Indien het complement van het RTS-werkwoord [–fin] is, dan kan de subject-NP van de ingebedde zin geen nominatiefnaamval ontvangen. Iedere NP moet echter casus ontvangen (Casusprincipe). Er is een NP-verplaatsing nodig om de subject-NP van casus te voorzien. Deze NP wordt dan verheven tot (syntactisch) subject van de matrix-zin. Deze verplaatsing staat bekend onder RTS. Als RTS wordt toegepast, dan komt de subject-NP van de ingebedde zin dus op de subjectpositie van het matrix-werkwoord (hier: schijnen). Deze NP heeft zijn thematische rol gekregen van het ingebedde hoofdwerkwoord (hier: zien) en ontvangt zijn naamval op de subjectpositie van de matrix-zin en vertoont verder congruentie (agreement) in persoon en getal met het finiete RTS-werkwoord. Deze NP kunnen we dus in de oppervlaktestructuur als syntactisch subject beschouwen van het RTS-werkwoord, maar deze NP blijft verder wel het semantische subject van het ingebedde hoofdwerkwoord.

In de volgende subparagrafen wil ik nader ingaan op specifieke RTS-werkwoorden, zoals de modale werkwoorden en werkwoorden die subcategoriseren voor een IP-complement.



Voor opmerkingen of vragen over deze pagina kunt u contact opnemen met Simon van Dreumel
Laatst gewijzigd op 25 augustus 2025